กู้ร่วมซื้อบ้านต้องรู้อะไรก่อนตัดสินใจ

สรุปก่อนเริ่มกู้ร่วม

กู้ร่วมซื้อบ้านช่วยเพิ่มโอกาสให้วงเงินกู้สูงขึ้น หรือผ่านเกณฑ์ง่ายขึ้นในบางกรณี แต่ก่อนตัดสินใจควรดูรายได้ ภาระหนี้ และความพร้อมของทุกคนให้รอบด้าน ไม่ใช่ดูแค่ความสามารถของคนใดคนหนึ่ง

ประเด็นสำคัญคือความรับผิดชอบจะผูกกับทุกชื่อในสัญญา หากมีการผิดนัดหรือเปลี่ยนแปลงในอนาคต อาจกระทบทั้งความสัมพันธ์และการจัดการทรัพย์สิน จึงควรตกลงบทบาทและทางออกไว้ตั้งแต่ต้น

ต้องเป็นญาติกันหรือไม่

กู้ร่วมซื้อบ้านไม่จำเป็นต้องเป็นญาติกันเสมอไป แต่ต้องดูเงื่อนไขของสถาบันการเงินแต่ละแห่งเป็นหลัก เพราะผู้กู้ร่วมคือคนที่รับภาระหนี้ร่วมกันจริง ๆ จึงมักพิจารณาความสัมพันธ์ ความสามารถในการผ่อน และความมั่นคงของรายได้ควบคู่กันไป

ในทางปฏิบัติ คู่สมรส ญาติพี่น้อง หรือคนที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกันมักพบได้บ่อย แต่ไม่ได้แปลว่าคนที่ไม่ใช่ญาติจะกู้ร่วมไม่ได้ หากธนาคารหรือผู้ให้กู้รับพิจารณาแล้วเห็นว่าความเสี่ยงอยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับได้ สิ่งสำคัญคือทุกคนต้องเข้าใจว่าชื่อของตนผูกกับภาระหนี้เดียวกัน ไม่ใช่แค่ช่วยเซ็นให้ผ่านเฉย ๆ

สิทธิในโฉนดและความเป็นเจ้าของ

เวลาที่กู้ร่วมซื้อบ้าน ชื่อในโฉนดไม่จำเป็นต้องตรงกับชื่อผู้กู้ร่วมทุกคนเสมอไป แต่ต้องดูว่าใครเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ตามเอกสารโอนจริง เพราะชื่อในโฉนดคือคนที่มีสิทธิความเป็นเจ้าของตามกฎหมายเป็นหลัก ไม่ใช่แค่คนที่ช่วยผ่อนบ้าน

ถ้ากู้ร่วมกันแล้วมีชื่อในโฉนดหลายคน สิทธิในทรัพย์จะผูกกับสัดส่วนหรือข้อตกลงตอนซื้อขายและโอนกรรมสิทธิ์ ซึ่งควรตรวจให้ชัดก่อนลงนาม โดยเฉพาะกรณีที่มีผู้กู้ร่วมแต่ไม่ได้ใส่ชื่อในโฉนด เพราะคนคนนั้นอาจมีหน้าที่ผ่อน แต่ไม่ได้มีสิทธิเป็นเจ้าของโดยอัตโนมัติ

เรื่องนี้สำคัญมากเวลาจะขาย ต่อเติม หรือทำธุรกรรมต่อในอนาคต เพราะสิทธิของแต่ละคนไม่เท่ากัน หากเอกสารไม่ตรงกัน ความเข้าใจคลาดเคลื่อนอาจเกิดขึ้นได้ง่าย จึงควรอ่านเอกสารโอนและสัญญาที่เกี่ยวข้องให้ครบก่อนตัดสินใจ กู้ร่วมซื้อบ้าน แล้วค่อยดูว่าต้องการให้ใครมีชื่อในโฉนดบ้าง

วงเงินกู้และภาระผ่อน

เวลาพูดถึงกู้ร่วมซื้อบ้าน สิ่งที่ควรดูไม่ใช่แค่เอารายได้ของทุกคนมารวมกันแล้วคาดหวังว่าวงเงินจะเพิ่มตามตรง ๆ เพราะธนาคารจะมองทั้งรายได้และภาระผ่อนของแต่ละคนพร้อมกัน ถ้าคนใดคนหนึ่งมีหนี้เดิมมาก ภาพรวมความสามารถผ่อนอาจถูกลดลงได้

วิธีคิดที่ช่วยให้เห็นภาพง่ายคือ เปรียบภาระผ่อนบ้านหลังใหม่กับรายได้สุทธิและภาระที่มีอยู่แล้วของทุกคนในสัญญา ถ้าผ่อนบ้านใหม่แล้วทำให้ภาระต่อเดือนตึงเกินไป วงเงินที่อนุมัติอาจไม่ถึงราคาบ้านที่ตั้งใจไว้ จึงควรเช็กภาระเดิมของทุกคนก่อนยื่นจริง

สำหรับคนที่กำลังวางแผนร่วมกัน เรื่องนี้สำคัญมาก เพราะบางครั้งผู้กู้หลักมีรายได้พอ แต่เมื่อรวมภาระของผู้กู้ร่วมแล้วกลับไม่ผ่านตามเกณฑ์ที่คาดไว้ การเตรียมข้อมูลรายได้และหนี้เดิมให้ครบ จะช่วยประเมินได้ใกล้เคียงความจริงมากขึ้นตั้งแต่ต้น

ถอนชื่อผู้กู้ร่วมและสิ่งที่ต้องคิดต่อ

ถ้าจะถอนชื่อผู้กู้ร่วม ต้องเริ่มจากดูสัญญาเดิมก่อนว่าธนาคารกำหนดเงื่อนไขไว้แบบไหน เพราะการตัดชื่อไม่ใช่แค่แก้เอกสารให้จบ แต่เป็นการประเมินใหม่ว่าผู้กู้ที่เหลือยังรับภาระไหวหรือไม่ ในทางปฏิบัติธนาคารมักพิจารณารายได้ ภาระหนี้ และประวัติการชำระของผู้กู้ที่เหลือร่วมด้วย

ขั้นตอนที่พบบ่อยคือยื่นคำขอเปลี่ยนแปลงผู้กู้กับธนาคาร เตรียมเอกสารรายได้และเอกสารทรัพย์สินตามที่ธนาคารขอ จากนั้นรอการพิจารณาอนุมัติ หากธนาคารเห็นว่ายังมีความเสี่ยงสูง การถอนชื่ออาจทำไม่ได้ทันที หรืออาจต้องใช้วิธีปรับโครงสร้างหนี้แทน จึงควรถามให้ชัดตั้งแต่ต้นว่าผลลัพธ์ที่เป็นไปได้มีอะไรบ้าง

สิ่งที่ควรคิดต่อไม่ใช่แค่ว่าชื่อใครจะหายไปจากสัญญา แต่คือความรับผิดชอบหลังจากนั้น ใครจะเป็นผู้ผ่อน ใครจะถือสิทธิในบ้าน และถ้าวันหนึ่งมีปัญหาทางการเงินหรืออยากขายต่อ จะตกลงกันอย่างไร ถ้าชื่อผู้กู้ร่วมถูกถอนออก แต่ความเป็นเจ้าของหรือภาระอื่นยังไม่เคลียร์ให้ครบ ความเข้าใจคลาดเคลื่อนอาจตามมาได้ง่าย

ถ้ากำลังตัดสินใจเรื่องนี้ ควรคุยกันให้ชัดทั้งเรื่องภาระผ่อน สิทธิในทรัพย์ และแผนในอนาคต แล้วค่อยยื่นเรื่องกับธนาคาร จะช่วยลดโอกาสเกิดความไม่ลงรอยกันภายหลังได้มาก

คำถามที่คนมักถามก่อนตัดสินใจ

อ่านต่อ